Koło Łowieckie nr 93 DIANA w Wolsztynie

Kaczka krzyżówka

Rząd: Blaszkodziobe

Rodzina: Kaczkowate

Opis:

Samiec w szacie godowej ma zieloną głowę oddzieloną od kasztanowej piersi białą opaską, brzuch i boki ciała siwobiałe, marmurkowane, pokrywy ogonowe i środkowe sterówki czarne, pozostałe sterówki białe. Lusterko granatowe obustronnie biało obrzeżone, żółtozielony dziób i pomarańczowe nogi. W szacie godowej samicy dominuje barwa brązowa. Brązowe pióra okrywowe są biało obrzeżone. Lotki są brązowe. Sterówki są brązowo – płowo – białe. Kolor lusterka i nóg, jak u samca. Dziób oliwkowo-brązowy, często z ciemnymi kropkami lub plamami. Samiec w szacie spoczynkowej przypomina samicę, różni się od niej zieloną barwą dzioba oraz zasięgiem białego górnego obrzeżenia na lusterku. Młode ptaki podobne są do samicy, ale różnice między płciami w wyglądzie dzioba nie są tak wyraźne jak u ptaków dorosłych.

Występowanie:

Areał lęgowy krzyżówki rozciąga się na ogromnym terenie półkuli północnej. Obejmuje on prawie całą Europę, północną i środkową Azję oraz prawie całą północną część Ameryki Północnej. W Polsce krzyżówka jest najliczniej występującą dziką kaczką i określona jest jako średnio liczny ptak lęgowy całego kraju.

Biotop:

Krzyżówka jest gatunkiem wykorzystującym niezwykle szeroki wachlarz różnych środowisk podmokłych. Biotopem lęgowym tego ptaka są stawy, bagna, podmokłe łąki, małe zbiorniki śródpolne, starorzecza i tereny zalewowe, jeziora, płytkie zbiorniki nadmorskie, stawy rybne, zbiorniki retencyjne, wreszcie parki miejskie. Krzyżówki występują zarówno na terenach dzikich, jak i zagospodarowanych, otwartych i zadrzewionych, w pobliżu wsi i w granicach miast. Te ogromne możliwości przystosowawcze są cechą charakterystyczną tego gatunku. Zimuje na niezamarzających wodach, najczęściej na rzekach i na wybrzeżu morskim, a ostatnio również w miastach.

Pokarm:

Krzyżówki żerują najczęściej zanurzając głowę i szyję lub zanurzając cały przód i unosząc pionowo tylną część ciała. Zbierają również pokarm z powierzchni wody, pływając z wyciągniętą szyją i przecedzając wodę. Krzyżówki często żerują w nocy, co spowodowane jest prawdopodobnie intensywną penetracją ludzką żerowisk w ciągu dnia. Skład pokarmu kaczki zmienia się zależnie od zbiornika, pory roku i kraju. Podstawą pokarmu jest żer roślinny w postaci nasion, części zielonych i korzeni roślin. Jednakże są okresy (wiosna) i miejsca, gdzie stwierdzono odżywianie się głównie pokarmem zwierzęcym w postaci owadów, skorupiaków i mięczaków. Krzyżówki żerują również na polach uprawnych, szczególnie w lecie i jesieni. Zjadają tam pozostałe po mechanicznym sprzęcie ziarno zbóż, zwłaszcza jęczmień, pszenicę i kukurydzę.

Rozród:

Gniazdo krzyżówka zakłada najczęściej na ziemi w pobliżu wody. Jest to gatunek bardzo plastyczny w wyborze miejsc gniazdowych i lęgi tego ptaka można znaleźć na drzewach, w dziuplach, na stogach, w gniazdach innych ptaków (wrony, gęsi). Krzyżówka chętnie wykorzystuje sztuczne miejsca lęgowe w postaci koszy i budek. Sezon gniazdowy jest bardzo rozciągnięty, gdyż krzyżówki zakładają gniazda od końca marca, go pierwszych dni czerwca. Gniazdo stanowi płytkie zagłębienie, które samica wygniata obracając się w miejscu. Znosi jedno jajo dziennie i po złożeniu ostatniego rozpoczyna wysiadywanie. Okres wysiadywania waha się od 23 do 29 dni. Wielkość zniesienia jest zróżnicowana i wynosi najczęściej 6 – 9 jaj.

Rozwój:

Młode wychowuje jedynie samica. Od pierwszego dnia życia pisklęta świetnie pływają, nurkują i biegają. Żerują samodzielnie. Zdolność do lotu młode osiągają po 50 – 60 dniach. Po odchowaniu młodych samica przechodzi przez okres pierzenia i związanej z tym nielotności. Bardzo ważnym, ale mało znanym, elementem biologii kaczek jest okres zmiany piór, w szczególności jednoczesnej wymiany piór lotnych na skrzydłach. Powoduje to okres prawie jednomiesięcznej bezlotności.

Polowanie:

Niewątpliwie najczęściej stosowanym sposobem jest polowanie z podrywu. Polega ono na wypłaszaniu kaczek z przybrzeżnych szuwarów różnego typu zbiorników wodnych i strzelaniu do zrywających się ptaków. Daje ono najlepsze rezultaty na początku sezonu polowań, kiedy nieostrzelane kaczki twardo dosiadują, dając okazję do bliskich strzałów. Nieocenionym wprost pomocnikiem myśliwego przy polowaniu jest dobrze ułożony pies myśliwski. Na szersze niż dotychczas zastosowanie i rozpropagowanie zasługują polowania na zlotach wieczornych i porannych oraz przelotach. Dają one wysokie rozkłady, a równocześnie nie powodują nadmiernego niepokoju w kaczych ostojach.